ابو القاسم سلطانى
119
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
شاهبلوط بيشتر مغذى بوده ، چاقكننده و زيادكننده قوه باه ، مقوى و در رفع مسموميتها از بلوط موثرتر است 17 * . قسمت مورد مصرف : ميوه ، برگ و چوب . تركيبات شيميائى : برگ و پوست از نظر تانن غنى مىباشند و 14 - 7 درصد تانن دارند . در تركيب ميوه مواد نشاستهاى ، قند ، پروتئين ، چربى و ويتامينهاى تيامين ، رايبوفلاوين ، نياسين ، اسكوربيك اسيد و مواد معدنى نظير سديم ، پتاسيم ، كلسيم ، منيزيم ، فسفر ، آهن و مس وجود دارد . موارد مصرف : ميوه مغذى مىباشد و خام و بو داده آن مصرف خوراكى دارد . ميوه عروق خونى را تقويت نموده و بر روى بواسير و واريس موثر مىباشد . از دمكرده 50 در هزار برگ در سرفه ، سياهسرفه ، برنشيت ، ترشحات ريوى ، رماتيسم ، درد پشت و دردهاى مفصلى به مقدار سه فنجان در روز استفاده مىشود . همچنين در موارد فوق مىتوان از عصاره مايع استفاده نمود . در هومئوپاتى از تنتور برگها براى درمان سرفههاى خشك ، لمباگو و خيز عمومى انساج استفاده مىشود . از برگ ، چوب و پوست به صورت جوشانده در اسهالهاى ساده و به صورت موضعى در زخمهاى واريسى استفاده مىشود . توجه : با شاهبلوط هندى Aesculus hippocastanum L . ( كد 173 ) اشتباه نشود . ( 1 * ) - Chah balut ، فرهنگ پهلوى ص 414 ( 2 * ) - Sha balut ، بند هش ص 215 ( 3 * ) - داراى ريشه پارسى است چه شا - شه - شاه ( در زبان پهلوى ) و بالوط - بلوط ( 4 * ) - Zeus به يونانى خداى خدايان يونانى و Balano به معنى بلوط يا هر ميوه بلوطى شكل مىباشد معرب اين واژه ديوسبالانو مىباشد . ( 5 * ) - اصطفن و حنين اين واژه را به " صرديابالنو " معرب نمودهاند ( 6 * ) - لوپيما معرب آن لوبيما ( 7 * ) - قسطانيا معرب Kastania يونانى ( 8 * ) - موطا معرب Mota ، واژههاى فوق الذكر به وسيله اصطفن و حنين معرب شدهاند . ( 9 * ) - افيمارن Colchicum